Jak można przeczytać w serwisie Wiadomosci24.pl Stowarzyszenie Lexus  pozywa właścicieli sklepów internetowych za umieszczanie w regulaminach niedozwolonych praktyk – czyli postanowień umownych uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ich pełną listę zobacz je na stronie UOKiK.

Sprawa jest bardzo ciekawa i … przypomina mi jedną z książek Grishama. Nie pamiętam już tytułu, ale prawnik w tej powieści zaczął zarabiać grube miliony za … opracowywaniu pozwów grupowych. Następnie „miała miejsce ugoda” i miliony dolarów wędrowały na konto kancelarii prawnej. Książka kończy się jednak niezbyt dobrze dla bohatera – w końcu trafia na dobrego przeciwnika i lukratywne źródło zarobków kończy się, w dodatku bohater sam staje się obiektem ataków … innej kancelarii prawnej.

Jak wygląda sprawa w opisywanym przypadku?

Na stronie UOKiK znajduje się wiele niedozwolonych praktyk, które zostały „wychwycone” przez Urząd a następnie zapisane jako niedozwolone. Niektóre dotyczyły takich gigantów rynkowych, jak banki (od czasu do czasu nadal słyszymy o tym w mediach). Stowarzyszenie Lexus postanowiło na podstawie analizy tych zapisów pozwać według Wiadomosci24.pl ponad 2000 sklepów internetowych, w większości małych, gdzie ich właściciele często, z niewiedzy, kopiowali regulaminy od swojej konkurencji – w końcu każdy sklep regulamin mieć powinien.

6 osób, które pozywa sklepy, jest gotowych wycofać pozwy pod warunkiem, jak pisze portal Wiadomosci24.pl zapłaty „kosztów zastępstwa procesowego w łącznej kwocie 2160 zł + VAT.”

W świetle prawa wszystko jest zgodne. Sklepy w regulaminach miały niedozwolone zapisy, które nie powinny się tam znaleźć. Pytanie tylko, czy zarabianie pieniędzy w ten sposób powinno być dozwolone prawem? Jak tłumaczy jeden z pozwanych nie jest to bowiem działanie na rzecz ochrony konsumentów, tylko ewidentne wyciąganie pieniędzy od często jednoosobowych firm za ich niewiedzę.

Przykłady zapisów, na które trzeba zwrócić uwagę (w nawiasie numer wpisu na stronie UOKiK).

1491 „Domeny.pl sp. z o. o. zastrzega sobie prawo dokonania zmian niniejszego Regulaminu. Zmiany te obowiązują od chwili udostępnienia nowej wersji Regulaminu na stronie www.domeny.pl.”

1183  „NetArt zastrzega sobie prawo zmian Regulaminu. Zmiany te obowiązują od chwili udostępnienia nowej wersji Regulaminu na stronach WWW NetArt. Ponadto warunki świadczenia usługi mogą ulec zmianie w razie zmiany regulaminu świadczenia usług przez współpracujących Rejestratorów domen.”

Warto zwrócić uwagę na dwie kwestie.

Po pierwsze – nie pierwsza tego typu akcja – np. na PiO znalazłem wątek sprzed paru lat, gdzie już pojawia się wzmianka o Stowarzyszeniu Lexus. W tym samym wątku jest adnotacja o tym, że … już kiedyś biura podróży „miały przyjemność” nawiązania kontaktu ze Stowarzyszeniem.

Po drugie – zapłacenie ugody … nic nie zmieni, ponieważ każdy kwestionowany zapis w regulaminie oznacza osobny pozew – nawet ugoda ze stowarzyszeniem oznacza dla sklepu internetowego spore koszty.

Na pewno oprócz sprawdzenia w przypadku wątpliwości, czy zapis w naszym regulaminie jest zgodny z prawem warto mieć na uwadze artykuł 385 [3] K.c. o brzmieniu:

W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności:

1. wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za szkody na osobie,

2. wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania,

3. wyłączają lub istotnie ograniczają potrącenie wierzytelności konsumenta z wierzytelnością drugiej strony,

4. przewidują postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznać się przed zawarciem umowy,

5. zezwalają kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta,

6. uzależniają zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w przyszłości dalszych umów podobnego rodzaju,

7. uzależniają zawarcie, treść lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, nie mającej bezpośredniego związku z umową zawierającą oceniane postanowienie,

8. uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta konsumenta,

9. przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy,

10. uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie,

11. przyznają tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodności świadczenia z umową,

12. wyłączają obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie nie spełnione w całości lub części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania,

13. przewidują utratę prawa żądania zwrotu świadczenia konsumenta spełnionego wcześniej niż świadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadają, rozwiązują lub odstępują od umowy,

14. pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do rozwiązania umowy, odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia,

15. zastrzegają dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia,

16. nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy,

17. nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego,

18. stanowią, że umowa zawarta na czas oznaczony ulega przedłużeniu, o ile konsument, dla którego zastrzeżono rażąco krótki termin, nie złoży przeciwnego oświadczenia,

19. przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia,

20. przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy,

21. uzależniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez osoby, za pośrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub przy których pomocy wykonuje swoje zobowiązanie, albo uzależniają tę odpowiedzialność od spełnienia przez konsumenta nadmiernie uciążliwych formalności,

22. przewidują obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta,

23.wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucają rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy.

Oczywiście, konsultacja prawnika byłaby też wskazana – pozwoli uniknąć w przyszłości problemów związanych z pozwami, które nie mają na celu dochodzenie swoich praw, a jedynie np. próbę wymuszenia od nas pieniędzy.

Jakie jest Twoje zdanie na ten temat? Zapraszam do dyskusji.

Podobne wpisy:

• Co robić z nieaktualnymi treściami na swojej stronie
• Jak pozycjonować sklep internetowy – artykuł Im wyżej, tym więcej …zarabiasz – na decommerce.pl
• Strategia marketingowa dla skleu internetowego – a co to jest w ogóle?
• Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011
• Czy sprzedaż tego samego produktu na różnych domenach to spam?